Samochody Strażackie stanowią bardzo różnorodny dział pojazdów specjalnych. Ze względu na specyficzne zadania do których są budowane możemy rozróżnić ich wiele typów i rodzajów. Ogólny podział wozów strażackich przebiega ze względu na masę pojazdu, stąd wyróżniamy wozy lekkie, średnie oraz ciężkie. Dedykowane jest do nich również wiele typów przyczep lub naczep służących do transportu wszelkiego rodzaju sprzętu.
Są samochody typowo specjalistyczne jak i bardziej uniwersalnego zastosowania. Wozy przeznaczone do bezpośredniej walki z pożarem, ratownictwa jak i pojazdy przeznaczone do przewozu ludzi oraz sprzętu niezbędnego w akcjach. Wśród pojazdów strażackich wyróżniamy między innymi samochody wyposażone w drabiny, podnośniki koszowe, beczkowozy, pojazdy ratownictwa technicznego, ratownictwa chemicznego oraz bardziej uniwersalne pojazdy ratowniczo gaśnicze.
Znamy pojazdy które są wyposażone w motopompę , przewożące wodę wraz z różnymi środkami gaśniczymi oraz pojazdy wyposażone na przykład tylko w pompę. Specjalne pojazdy ratowniczo-gaśnicze wykorzystywane na autostradach, lotniskach lub dużych obiektach przemysłowych. W zależności od terenu w którym dany pojazd ma operować znajdujemy pojazdy przystosowane do poruszania się po utwardzonych drogach jak i pojazdy przystosowane do poruszania się trudnym terenie często wyposażone w napęd na wszystkie koła, podwyższone zawieszenie i wyciągarkę.
Niezależnie od rodzaju samochodu Strażackiego specyfika pracy tych pojazdów polega na ciągłej gotowości do podjęcia działania ratunkowego w razie nagłego wezwania, a od ich obsługi technicznej wymagana jest troska aby w każdym momencie taki pojazd był gotowy do pojęcia akcji. Jeżeli w danym czasie nie ma żadnych zdarzeń gdzie jest potrzeba używania takiego samochodu to może stać on nie używany, nawet przez dłuższy czas czekając na swój sygnał do akcji.
Upływ czasu może tutaj negatywnie wpływać na pewne podzespoły samochodu, a do zadań obsługi należy wówczas dbanie o takie rzeczy jak naładowanie akumulatora, napompowanie kół, uzupełnienie paliwa i płynów eksploatacyjnych oraz dokonywanie bieżących przeglądów i inspekcji. Jednym z najbardziej wrażliwych na dłuższy postój elementem każdego samochodu jest akumulator. W wyniku naturalnych procesów z czasem ulega samorozładowaniu, a wiele zabudowanych na pojedzie urządzeń pobiera energie i może skutecznie wyczerpać baterie w krótkim czasie. Warto tutaj wspomnieć o podtrzymaniach pamięci, lokalizatorach GPS, radiu, wszelkich ładowarkach do urządzeń ratowniczych i innych urządzeniach które są na stałe podłączone pod instalacje elektryczna samochodu.
Trudno sobie wyobrazić aby samochód strażacki po pewnym czasie postoju nie wyjechał do akcji z powodu braku możliwości uruchomienia silnika spowodowanym rozładowanym akumulatorem. Aby zapobiec takim przykrym zdarzeniom w częściej stosuje się ładowarki AC/DC zabudowane na pojeździe i bezpośrednio podpięte do akumulatora. Ładowarki te są zasilane prądem z sieci elektrycznej 230V znajdującym się w garażu w remizie.
Do podłączenia samochodu pod prąd z sieci stosuje się wówczas różne gniazda przyłączeniowe. Najczęściej jest to gniazdo automatyczne samo wypinające wtyczkę po włączeniu zapłonu oraz rzadziej gniazda manualne gdzie o wypięciu wtyczki przed wyjazdem musi pamiętać kierowca lub ktoś z obsługi wozu. Gniazdo automatyczne samo-wypinające stosuje się aby zapobiec by wóz nie wyjechała z remizy przypadkiem z podpięta wtyczka zasilania ciągnąc za sobą kabel elektryczny, wywołując przy okazji wiele uszkodzeń w budynku lub na pojeździe.
Takie zdarzenia w pospiechu oraz emocjach alarmu bojowego się zdarzały zatem zostały opracowane specjalne urządzenia aby temu zapobiec. W przypadku gniazda manualnego załoga musi pamiętać o konieczności wypięcia wtyczki. Stosuje się wówczas różne przypominacze o takiej konieczności.
Bardzo znanym i cenionym producentem gniazd szybkiego wyjazdu oraz innego wyposażanie stosowanego w wozach strażackich od wielu lat jest amerykańska firma Kussmaul. Producent ten którego siedziba znajduje się niedaleko od Nowego Jorku, opatentował i wprowadził wiele rozwiązań które z powodzeniem w swoich samochodach stosują strażacy na całym świecie. Urządzenie sterujące pneumatyka do drabin, wskaźniki naładowania baterii czy wskaźniki ciśnienia powietrza w zbiornikach i inne wskaźniki dedykowane to tylko cześć oferty tej firmy z USA.
Gniazda szybkiego wyjazdu Kussmaul działają na zasadzie cewki która po otrzymani impulsu elektrycznego zwalnia trzpień blokujący naprężona sprężynę. Siła zwolnionej sprężyny wyrzuca wpięta wtyczkę i pojazd jest gotowy do wyjazdu. Z gniazda poprowadzony jest przewód zasilający do ładowarki zabudowanej na pojedzie. Ładowarka zaś czuwa nad stanem naładowania akumulatora tego pojazdu. W zależności od rodzaju samochodu i typu instalacji elektrycznej rozróżniamy ładowarki 12V jak i 24V. 12V to głownie lekkie samochody strażackie, a wszystkie pozostałe są wyposażone najczęściej w instalacje 24V.
Do najpopularniejszych ładowarek, cieszących się bardzo dobrą opinią użytkowników montujących na wyposażaniu samochodów strażackich są ładowarki szwedzkiego producenta CTEK. Szwedzki producent ładowarek od wielu lat jest uważany za lidera rynku ze względu na bardzo dobre i bezawaryjne konstrukcje oraz bardzo bogaty wybór modeli. W zależności od instalacji oraz pojemności akumulatora w ofercie CTEK mamy wiele modeli typów ładowarek.
Cecha wspólna wszystkich ładowarek CTEK jest ich w pełni automatyczna praca polegająca na ładowaniu prądem na bieżąco dostosowywanym do stanu oraz potrzeby aktualnie ładowanej baterii. Ładowarki CTEK w tym celu używają wieloetapowego procesu ładowaniu w oparciu o unikalny algorytm optymalizujący prąd ładowania oraz czas ładowania. Po naładowaniu akumulatora do pełna ładowarka automatycznie przechodzi w stan czuwania, kontrolując stan baterii i w zależności od potrzeb doładowując ją od czasu do czasu.
Badania potwierdzają, że używanie ładowarek CTEK znacznie wydłuża żywotność baterii jak również wpływa na ich bieżąca sprawność. Często rozładowywane baterie zasiarczają się, tracąc swoja pojemność, a po ponownym doładowaniu nie odzyskują już nigdy swojej pierwotnej pełnej sprawności. Na szczęście bardzo wiele ładowarek CTEK posiada specjalne programy które służą przywracaniu sprawności starym często zasiarczonym baterią.
Korzyść jaką daje stosowanie ładowarek CTEK polega na dużo rzadszej wymianie baterii, co jest skutkuje oszczędnością pieniędzy, a także komfortowi użytkowania pojazdu który w każdym momencie ma naładowany akumulator i jest gotowy do podjęcia akcji.
W lekkich samochodach strażackich wyposażonych w instalacje 12V najpopularniejsze są ładowarki o prądzie ładowania od 7A do 25A w zależności wielkości baterii. Takie modele jak CTEK XS7000, CTEK MXS-10 oraz CTEK PRO-25S połączone z automatycznym gniazdem ładowania KUSSMAUL Super Auto Eject 15A lub gniazdem manualnie wypinanym DEFA z powodzeniem są montowane seryjnie od wielu lat przez firmy zabudowujące nowe auta strażackie. Komfort pracy wynikający z takich urządzeń oraz ich niewielki koszt w stosunku do całego pojazdu sprawiają ze Strażacy nieomal zawsze chcą aby ładowarka CTEK jak i gniazdo KUSSMAUL znalazły się na fabrycznym wyposażeniu nowego samochodu.
Średnie i ciężkie samochody strażackie wyposażone w instalacje 24V na ogół wyposażone są w ładowarki CTEK MXS-14 oraz XT140000 Extended o prądzie ładowanie 14A. Taki prąd ładowania zupełnie wystarcza w samochodzie sporadycznie eksploatowanym aby skutecznie konserwować stan baterii.
Różnica pomiędzy ładowarka MXT 14 oraz XT14000 Extended polega na długości przewodów od ładowarki do akumulatora jak i braku bądź obecności przycisku do wyboru trybów ładowania. Ładowarka XT14000 Extended w pełni automatyczna bez przycisku do zmiany trybów i z dłuższymi kablami do akumulatora jest nieznacznie droższa od ładowarki MXT 14 w której za pomocą przycisku możemy sami wybierać programy ładowania. Należy jednak pamiętać iż nieumiejętnie wybierając źle dobrany program ładowania możemy zniszczyć akumulator.
Warto zatem czytać instrukcje obsługi w każdym przypadku!!
Do Pojazdów wyposażonych w duże baterie 24V firma CTEK opracowała ładowarki I-2420 oraz I-2440 o prądzie ładowania 20A oraz 40A które możemy zamówić z wgranym optymalnie opracowanym algorytmem do ładowania bateria w zależności od sposobu używania tych pojazdów. Najczęściej średnie i ciężkie pojazdy strażackie są podpięte pod siec 230V za pośrednictwem gniazda szybkiego ładowania KUSSMAUL Super Auto Eject 16A.
Ciekawostka jest iż Kussmaul posiada również w ofercie gniazda szybkiego wyjazdu które oprócz podpięcia prądu elektrycznego z sieci 230V pozawalają na podpięcie przewodu z powietrzem niezbędnego do natychmiastowego funkcjonowania układu pneumatycznego pojazdu. Gniazda typu Combo to duży komfort dla użytkowników oraz gwarancja tego iż pojazd jest zawsze gotowy do wyjazdu z nabita pneumatyka i pełnym akumulatorem.
Niektóre pojazdy strażackie wyposażone są w dodatkowe akumulatory z których zasilane są różne urządzenia niezbędne do prowadzenia akcji ratowniczych. Zabudowy takie to najczęściej np. mobilne centra dowodzenia wyposażone w komputery, monitory czy radiostacje, a także.
pojazdy wyposażone w różny sprzęt ratujący życie zasilany energia elektryczna z dodatkowych baterii. Niektóre samochody ratownicze wyposażone w narzędzia elektrycznie zasilane z akumulatorów na pojedzie potrzebne do przeprowadzania czynności ratowniczych.
Do ładowania dodatkowych akumulatorów z których czerpią energie urządzenie elektryczne niezbędne strażakom stosuje się wówczas ładowarki DC/DC zasilane prądem z alternatora. Dlaczego zatem stosujemy takie ładowarki ?
Do naładowania dodatkowych akumulatorów o dużej pojemności w normalnych warunkach nie zawsze wystarczy sam prąd z alternatora. Po zasileniu wszystkich odbiorników w samochodzie oraz naładowaniu akumulatora rozruchowego może się okazać iż pozostały prąd z alternatora nie jest wystarczający do naładowania dodatkowych akumulatorów lub tez czas ładowania tych akumulatorów może być bardzo długi. W konsekwencji baterie te będą permanentnie niedoładowane przez co będą się zasiarczać tracąc swoja pojemność. W przypadku pojazdów ratowniczych nie możemy sobie na to pozwolić zatem rozwiązaniem są ładowarki CTEK D250SE oraz CTEK SMARTPAS 120S. Ładowarka CTEK D250SE przetwarza prąd ładowania który otrzymuje z alternatora do optymalnego napięcia 14.4 oraz dostosowuje natężenie prądu ładowania do aktualnych wymagań baterii które ładuje. Zastosowanie ma tutaj algorytm ładowania który CTEK wykorzystuje we wszystkich swoich ładowarkach. Dzięki temu rozwiązaniu mamy gwarancje iż zawsze dodatkowe akumulatory będą ładowanie optymalnym prądem i natężeniem wymachanym do szybkiego naładowania tych baterii. Jeżeli pojemność dodatkowej baterii lub banku baterii jest bardzo duża i ładowarka CTEK D250 o prądzie ładowania 20A jest za słaba to możemy ja wspomóc poprzez ładowarkę CTEK SMASRTPAS 120S. Obie ładowarki w tandemie posiadają prąd ładowania 140A zatem bez problemu radzą sobie z szybkim ładowaniem nawet banków baterii o znacznej pojemności. Bonusem ładowarki CTEK D250 jest wbudowany wewnątrz przetwornik panelu solarnego, możemy zatem bezpośrednio do niej podpiąć taki panel i w odpowiednich warunkach uzyskać ze słońca nawet do 10A prądu ładowania.
Jak widać współczesne samochody strażackie są coraz częściej wyposażone w różne urządzenia elektryczne które są zasilane prądem pobieranym z akumulatora. Nie jest to dziwne gdyż takie są trendy współczesnej motoryzacji.
Specyfika pojazdów strażackich jest taka iż nie są one wykorzystywane na co dzień gdy nie zachodzi taka potrzeba. Mogą one przez kilka dni czy tygodni stać zaparkowane w remizie czekając na swój sygnał do wyjazdu. Zadbanie o skuteczne naładowanie ładowanie akumulatora może wiec być kluczowe dla wyjazdu takiego samochodu do akcji lub nie. Nikt nie chciałby być w skórze komendanta Straży którego pojazd nie wyjechał do pożaru z powodu rozładowanego akumulatora.
Aby zapobiec takim rozczarowującym zdarzeniom stosuje się automatyczne ładowarki CTEK połączone wraz z automatycznymi gniazdami szybkiego wyjazdu KUSMMAUL. Niewielki wydatek zakupu tych urządzeń w stosunku do konsekwencji nie wyjechania pojazdu do akcji jak i jego do całkowitych kosztów zakupu są niewątpliwa zachęta do stosowania takich urządzeń. Nie tylko poprawiających komfort pracy Strażaków, ale również przyczyniający się do bezpieczeństwa nas wszystkich zależnych od sprawności działania Straży Pożarnej